Met de Zannekinbond spreken we onze steun en solidariteit uit voor de campagne die door de Irish Republican Prisoners Welfare Association (IRPWA) werd gestart op 1 december ter ondersteuning van de Ierse republikeinse politieke gevangenen. Geen macht houdt stand zonder repressie. En nergens in Europa wordt dat duidelijker dan in de behandeling van Ierse politieke gevangenen. In stilte, achter tralies en muren, probeert men hen te breken – door isolatie, door willekeur en mishandeling, naakte dwangfouillering en bewegingsbeperkingen, door het ontnemen van basisrechten.
Elke gevangene die wordt gestraft om zijn of haar politieke overtuiging, is een levend bewijs van een conflict dat nog niet is opgelost. Het is een herinnering dat gerechtigheid nooit een gunst is die men ontvangt van bovenaf, maar iets dat wordt afgedwongen door georganiseerde solidariteit van onderuit. Een bezettingsregime heeft niet het recht om politieke dissidenten te reduceren tot criminelen. Sommige van de mannen en vrouwen verdwijnen jarenlang achter tralies in voorlopige hechtenis zonder proces of veroordeling.
De mannen en vrouwen achter tralies in Portlaoise, Maghaberry en Hydebank staan op de eerste rij in het verzet tegen imperialistische bezetting en controle, en staan ten dienste van nationale en socialistische bevrijding. Het zijn voorbeelden in politieke strijd, omdat ze handelden uit overtuiging en daarbij bereid waren en zijn om de grootste persoonlijke risico’s te lopen en materiële nadelen te ondergaan. Wij weigeren dat politieke kwesties worden verstopt achter gevangenisdeuren, alsof ze daarmee verdwijnen.
De strijd van de Ierse republikeinse politieke gevangenen is geen geïsoleerde kwestie. Over de hele wereld worden mensen opgesloten omdat ze zich verzetten tegen bezetting, koloniale overblijfselen en neokoloniaal onrecht, militarisering en staatsrepressie. Onze solidariteit met Ierland is dus meer dan steun aan een volk – het is steun aan iedereen die weigert te knielen ten aanzien van een ongewenst imperialistisch regime.
Met Zannekinbond wensen we te benadrukken dat wij het politieke status quo niet aanvaarden. Niet bij ons in Vlaanderen, niet in bezet Palestina en niet in Ierland! In solidariteit met de Ierse republikeinse strijd roepen we op tot de beëindiging van de Britse koloniale bezetting en de onmiddellijke vrijlating van alle Ierse republikeinse gevangenen!
Zannekinbond, dec. 2025
***
Waarom we politieke gevangenen in het algemeen en de Ierse republikeinse gevangenen in het bijzonder moeten steunen, ook vanuit Vlaanderen
Politieke gevangenen verkrijgen een symbolisch en moreel gezag door hun bereidheid persoonlijke vrijheid en comfort op te offeren voor een politieke overtuiging. Het gaat niet om formele macht, rijkdom of privileges, maar om een voorbeeldfunctie en een morele autoriteit. Door hun gevangenschap en volharding worden deze activisten een symbool van onverzettelijkheid. Ze tonen dat principes en collectieve identiteit belangrijker zijn dan persoonlijk comfort of veiligheid. Politieke gevangenen tonen dat ze bereid zijn te lijden voor hun principes. Die bereidheid schept een sterk moreel gezag: zij leven volgens de overtuigingen die velen alleen retorisch ondersteunen. Hierbij moet aangevuld worden om niet in de val van het romantiseren te trappen. Laat er geen twijfel over bestaan: het is een lijdensweg. In dat lijden weerspiegelt ook de kracht van een overtuiging. Het vasthouden aan politieke idealen ondanks gevangenschap versterkt hun geloofwaardigheid. In een burgerlijk-liberale wereld waarin compromissen meestal de norm zijn, markeert hun standvastigheid hen als personen van integriteit, iemand “die doet wat hij zegt”. Ze vertegenwoordigen de hoogste mate van trouw aan idealen binnen een beweging.
Politieke gevangenen worden de speerpunt van bredere sociale of nationale bewegingen. Hun gevangenschap maakt van hen een symbool van verzet, ze vertegenwoordigen een voorbeeld voor actie en morele richting, die ingaat tegen de bestaande repressieve wetgeving. Door hun voorbeeld kan een politieke gevangene anderen inspireren tot actie. Hun verhaal moedigt mensen aan zich niet neer te leggen bij onrecht, en kan bewegingen samenbrengen rondom duidelijke waarden en doelen. Het feit dat iemand zijn vrijheid opgeeft terwijl hij of zij vasthoudt aan principes, zet de moraal van de onderdrukker “buitenspel” en symboliseert een hogere orde van rechtvaardigheid.
Ierse republikeinse politieke gevangenen kunnen als voorbeeld dienen voor anti-imperialisten en volksnationalisten in de rest van Europa, ook in Vlaanderen, om verschillende strategische, morele en symbolische redenen. Ierse republikeinen strijden al eeuwen tegen de Britse staat, een krachtige en goed georganiseerde macht. Hun bereidheid om hun vrijheid op te offeren voor een onafhankelijkheids- en soevereiniteitsstreven in combinatie met een sociaaleconomische omwenteling laat zien dat kleine of onderdrukte volkeren effectief verzet kunnen bieden tegen een heersende machtsstructuur, ook in het hedendaagse Europa waar politieke elites graag om de haverklap aan de bevolking wijsmaken “dat er geen alternatief is” voor hun beleid.
Voor Vlaamse volksnationalisten kan dit dienen als inspiratie dat een gemeenschap haar politieke, sociale en culturele rechten kan verdedigen tegen een staat en haar machtselite die verkeerdelijk als onontkoombaar voorgesteld wordt. Anti-imperialisten in andere landen kunnen hier een voorbeeld aan nemen bij het opbouwen van bewegingen tegen buitenlandse beïnvloeding of economische/politieke dominantie vanuit imperialistische kernen. Ierse politieke gevangenen staan niet alleen, ze zijn onderdeel van een bredere volksbeweging. Hun voorbeeld benadrukt dat weerstand tegen onderdrukking niet individueel, maar collectief moet worden gedragen. Dit is relevant voor bewegingen zoals ook in Vlaanderen die de nadruk leggen op gemeenschap, taal, cultuur en ingrijpende staatkundige verandering of op klassenstrijd. Veel politieke gevangenen hebben door hun acties laten zien dat georganiseerd, gedisciplineerd en ideologisch bewust verzet meer effect kan hebben dan losse protestacties. Voor Europese anti-imperialisten en volksnationalisten toont dit aan dat strategie en ideologische consistentie belangrijk zijn om politiek gewicht te verwerven.
De verhalen van Ierse republikeinse gevangenen resoneren internationaal omdat ze laten zien dat onderdrukking niet het einde hoeft te betekenen, maar juist kan leiden tot internationale solidariteit en bewustwording. In die zin doet het Brits establishment in samenwerking met haar Ierse quislings er alles aan om het hedendaags bestaan van Ierse politieke gevangenen te ontkennen of hen te criminaliseren. In Vlaanderen en elders in Europa kunnen dergelijke verhalen helpen bij het vormen van een collectieve identiteit die zich bewust is van historische en actuele machtsverhoudingen. De solidariteitscampagnes rond Ierse gevangenen laten zien dat bewegingen over grenzen heen elkaar kunnen steunen.
Dit is waardevol voor een Europese anti-imperialistische en volksnationale beweging die erkent dat haar strijd deel uitmaakt van een groter continent- of wereldwijd anti-kolonialistisch of soevereiniteitsgericht netwerk. Kortom, Ierse republikeinse politieke gevangenen bieden een moreel voorbeeld, strategische inspiratie en symbolische kracht. Ze laten zien dat kleine, onderdrukte groepen een coherente strijd kunnen voeren voor autonomie en soevereiniteit, en dat persoonlijke offers collectieve bewegingen kunnen versterken.
