Inleiding
Een standpunt innemen over strijdtonelen in het verre buitenland is geen afleiding van nationale strijd, bijvoorbeeld hier in Vlaanderen. Het is namelijk een onlosmakelijke voorwaarde ervoor. Zonder anti-imperialisme verliest ook het Vlaams nationalisme zijn bevrijdende kern, blijft binnenlandse machteloosheid structureel onaangeroerd, en wordt politiek verzet makkelijk gekaapt of geneutraliseerd. Echte nationale zelfbeschikking begint waar men weigert medeplichtig te zijn aan de onderdrukking van anderen. Imperialisme is geen extern verschijnsel dat “daar” gebeurt, maar een structuur waarvan de heersende staat, in dit geval België, vaak profiteert of actief deel van uitmaakt (militair, economisch, diplomatiek). Wie imperialisme elders negeert, laat de materiële basis van machteloosheid in eigen land intact. Nationalisme dat zich alleen richt op “eigen identiteit” of “soevereiniteit”, maar zwijgt over imperialistische agressie, verliest zijn emancipatoire inhoud. Anti-imperialistische solidariteit betekent erkennen dat volkeren in het globale Zuiden vaak frontlinies vormen tegen hetzelfde systeem dat werknemers maar ook bijvoorbeeld boeren en burgers in het algemeen in Europa benadeelt. Het gaat om steun verlenen als oppositie, aan de opbouw van een internationale tegenmacht tegen multinationals, militaire allianties en financiële instellingen waar het bestaande politieke en institutionele systeem van België deel van uitmaakt. En daarom steunen we als socialistische Vlaamsgezinden ook het Bolivaristisch bestuur in Venezuela.
Chavisme versus imperialisme
Sinds eind jaren negentig heeft het chavisme zich onder leiding van wijlen Hugo Chávez in Venezuela gevestigd als een van de meest complexe, coherente en duurzame politieke ervaringen van anti-imperialisme in de 21e eeuw. Het is ontstaan uit een combinatie van Latijns-Amerikaanse historische tradities, het Bolivarisme, volksnationalisme, anti-oligarchisme en de boerenstrijd om land, die samenvielen met de hernieuwde eisen van het neoliberale mondiale kapitalisme en de reorganisatie van het Amerikaanse imperialisme na het einde van de Koude Oorlog. Alleen al om die reden verdient het steun van alle sociaalrevolutionairen en volksnationalisten, ook in Vlaanderen en Wallonië. Het chavisme dat haar boegbeeld wijlen Hugo Chávez overleefde, is meer dan een bestuursvorm. Het vormt een sociaal en beschavingsgericht politiek project dat in staat is de staat te reorganiseren, stedelijke en plattelandsarbeiders te mobiliseren, de nationale soevereiniteit te herstellen en eigen mechanismen te ontwikkelen voor territoriale, economische en militaire verdediging.
De afgelopen weken heeft het Venezolaanse volk zwaar geleden onder de imperialistische aanval van de Verenigde Staten op de Bolivariaanse revolutie en de erfenis van Chávez. Deze escalatie, ondersteund door de politiek gekleurde toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan de neofascistische marionet María Corina Machado is een nieuwe stap in de voortdurende staat van belegering tegen de werkende bevolking van het mondiale Zuiden en revolutionaire bewegingen wereldwijd, en is erop gericht het imperialisme in al zijn vormen in stand te houden. Als president van de grootste schurkenstaat ter wereld heeft Trump, aanvankelijk gebruik makend van een zoveelste leugen (“strijd tegen drugshandel”) ondertussen toegegeven dat de Venezolaanse olie onder Amerikaanse controle moet komen. Het stelen van Venezolaanse olietankers door militaire actie kon niet langer als een actie tegen een drugstransport uitgelegd worden. Hoewel volstrekt in strijd met het internationaal recht waar het “vrije westen” zich zo graag op beroept, zwijgen de koloniale regeringsadministraties in Europa. Ook bij de bende van De Wever is het oorverdovende stilte. Stel u eens voor, dat Rusland of China exact hetzelfde als de Amerikanen deden…
De hernieuwde agressie tegen Venezuela, die geworteld is in de logica van uitbuiting, plundering, overheersing en dood die imperialistische machten wereldwijd aan de werkende bevolking opleggen, heeft niet alleen tot doel de nationale soevereiniteit van Venezuela te ondermijnen, maar ook de Bolivariaanse en revolutionaire overtuigingen van het volk uit te roeien, de uitingen van volksmacht zoals die in de lokale gemeenschappen tot uiting komen te vernietigen en de anti-imperialistische en internationalistische essentie van Venezuela te vernietigen.
De koloniale bezetting en de voortdurende genocide op het Palestijnse volk door de zionistische entiteit gedurende meer dan 75 jaar, de bombardementen van de VS in Jemen, de plundering en militaire overheersing door Europese staten in de Sahel, of de aanvallen op de soevereiniteit van de volkeren van Latijns-Amerika, zijn allemaal manifestaties van deze realiteit. Deze realiteit wordt opgelegd en in stand gehouden door het imperialistische blok onder leiding van de Verenigde Staten, de NAVO en de Europese Unie. Dit blok is erop gericht zijn agressie tegen de werkende klasse, de volkeren en de landen van het mondiale Zuiden te intensiveren, in een historisch moment dat wordt gekenmerkt door een diepe crisis van het kapitalistische systeem en de achteruitgang van de westerse hegemonie. Laten we ons niet vergissen in de oppervlakkige strijd tussen de Trump-administratie en de politieke EU-elites: de EU-elites blijven vasthouden aan een liberaal Atlantisme en dus aan het westers imperialisme. Dat is ook de reden van hun eerder genoemd stilzwijgen over Amerikaanse misdaden.
Het leugenfabriekje van de systeemknechten
Daarom is het essentieel dat de revolutionaire krachten van de wereld zich verenigen tegen de gemeenschappelijke vijand en vóór onze volstrekt legitieme revolutionaire strijd, om het imperialistische project in al zijn verschijningsvormen te bestrijden, ten gunste van de socialistische zaak en de eraan verbonden strijd voor nationale bevrijding van volkeren.
Daarom is het eveneens van groot belang om de leugens die door de westersgezinde krachten, ook in Vlaanderen, verspreid worden, steeds opnieuw te weerleggen:
1. “Venezuela is ingestort door het socialisme”. De realiteit is dat Venezuela niet werd gesocialiseerd zoals Cuba, het grootste deel van de economie bleef steeds privébezit. De zwaarste economische problemen ontstonden door de Amerikaanse en EU-sancties (financieel, olie, import/export), de bevriezing van buitenlandse tegoeden en de sabotage van betalingssystemen. Zelfs VN-rapporteurs hebben erkend dat sancties direct bijdroegen aan voedsel- en medicijntekorten. Socialisme wordt gebruikt als zondebok, terwijl kapitalistische externe economische oorlogsvoering structureel aan de basis ligt van de meeste problemen. In feite werd Venezuela dus nog te weinig socialistisch.
2. “Venezuela is een dictatuur want Maduro regeert zonder democratische legitimiteit.” Wat men niet zegt is dat Venezuela -helaas- bleef vasthouden aan liberale instituties en procedures, waarbij het meer verkiezingen heeft gehouden dan de meeste westerse landen sinds 1999. Die verkiezingen worden internationaal gemonitord en technisch als zeer veilig erkend (zelfs door voormalige critici zoals Jimmy Carter). De reactionaire oppositie boycotte herhaaldelijk vrijwillig verkiezingen en riep daarentegen openlijk op tot staatsgrepen en buitenlandse interventie. De neofasciste Machado riep zelfs op tot bombardementen op haar thuisland.
3. “De bolivariaanse regering onderdrukt de middenklasse.” Buiten het feit dat de “middenklasse” eigenlijk niet bestaat (we spreken over een beter beloond deel van de werkende klasse) is dit ronduit framing. Het Bolivariaanse project richtte zich primair op: alfabetisering, gezondheidszorg, voedselsoevereiniteit, huisvesting. De traditionele elite verloor daarbij politieke macht en haar monopolie op olie-inkomsten. Dit verlies van privileges wordt voorgesteld als “onderdrukking”.
4. “De tienduizenden vluchtelingen, de grote emigratie, bewijst dat het systeem faalt”. Bewust laat men de context weg: de Venezolaanse emigratie piekte steeds na verscherping van de sancties tegen het land en na hyperinflatie als gevolg van valutamanipulatie, gericht tegen Venezuela. Overigens haalde Venezuela in die tijd vergelijkbare migratiecijfers als Colombia, El Salvador, Guatemala en de westersgezinde narcostaat Honduras, maar daar wordt het “falen van het kapitalisme” nooit genoemd. Dezelfde hypocrisie stellen we vast wanneer het over de graad van onveiligheid in de Venezolaanse en andere Latijnse-Amerikaanse steden gaat.
5. “Chávez en Maduro vernietigden de olie-industrie”. Slecht management is slecht een klein deel van het verhaal. Veel belangrijker zijn de actieve sabotage (stakingen opgezet door de conservatieve, Amerikaansgezinde elites), kapitaalvlucht en het uitsluiten van internationale markten, naast het afsnijden van aanvoer van technologie en reserveonderdelen door handelssancties. Westerse oliebedrijven mochten wél profiteren zolang Venezuela volgzaam bleef.
6. “Venezuela is niet soeverein, het is een pion van Rusland/China.” In werkelijkheid zocht Venezuela alternatieven nadat het Westen handel blokkeerde en financiële tegoeden confisqueerde. Ironisch genoeg accepteren de gebruikers van deze leugen wél Amerikaanse hegemonie zonder dat dit als “pion zijn” wordt gezien, niet in het minst in Europa. Het westers imperialisme demoniseert multipolaire diplomatie.
7. “Humanitaire interventie is nodig.” Misschien wel de gevaarlijkste leugen, het werpt een valse morele superioriteit over militaire agressie. Buitenlandse inmenging zou levens redden en mensenrechten beschermen. De historische realiteit toont het tegendeel: Irak, Libië, Syrië, … waar staatsvernietiging, miljoenen doden en permanente chaos het resultaat waren. Venezuela vroeg herhaaldelijk om de opheffing van sancties en eerlijke handel. Dit werd geweigerd. “Humanitair” is een westers excuus voor geopolitieke belangenbehartiging.
Besluit
Tegenstanders van het Bolivarisme demoniseren volkssoevereiniteit en reduceren een complex politiek proces tot karikaturen, niet in het minst ook in opinievorming in Vlaanderen. De dominante imperialistische narratieven zijn systematisch onvolledig en ideologisch gekleurd, waarbij ouderwets antisocialisme / anticommunisme de bovenhand haalt op het opkomen voor nationale soevereiniteit. Venezuela is en blijft een brandpunt in de strijd tegen het imperialisme. Het Venezolaanse volk zal zich niet laten intimideren of agressief behandelen, het zal weerstand bieden en vechten om zijn revolutionaire proces en het levende project van volksmacht, opgebouwd via de lokale gemeenschappen, te verdedigen. Het is onze plicht om de strijd van het Venezolaanse volk te steunen. De Venezolaanse kwestie is de kwestie van alle strijdende oppositie. De Zannekinbond roept op tot steun aan aan de protestmanifestatie van het Anti-Imperialistisch Front in Breda op 27 december in solidariteit met het Venezolaanse volk:
