Het kapitalisme is het ergste virus!

Tijdens de Covid-19 pandemie hebben de meesten van ons hun dagelijks leven moeten beperken en zijn velen zelfregulerend moeten zijn door in lockdown en in quarantaine te gaan. Terwijl honderdduizenden mensen worden ontslagen of tijdelijke werkloosheid opgelegd krijgen doordat bedrijven hun activiteiten hebben gestaakt en geen winst meer maken, hebben de happy few van deze wereld, waaronder grote technologiegiganten als Jeff Bezos, Mark Zuckerberg en Elon Musk, hun rijkdom aanzienlijk vergroot.

Bron: Visual Capitalist, 30 december 2020

De farmaceutische industrie kon ondertussen dankzij de inzet van gigantische bedragen aan belastinggelden vaccins produceren. Investeringen van gemeenschapsgelden dus, waarvan privébedrijven uiteindelijk winsten zullen binnenrijven.  Ondanks de hoop op licht aan het einde van de Covid-tunnel waarschuwt de Wereldgezondheidsorganisatie dat we niet alleen nog niet van dit coronavirus af zijn, het is zelfs niet de laatste pandemie die we zullen meemaken, en waarschijnlijk ook niet de ergste. Op een virtuele bijeenkomst van de “big pharma” bij de Amerikaanse grootbank JP Morgan, stelde Stephane Bancel als CEO van vaccinproducent Moderna dat het virus altijd bij ons zal blijven. De meeste virologen en experts geloven dat Covid-19 met grote waarschijnlijkheid een endemische ziekte wordt. Dat houdt in dat het altijd in meer of mindere mate aanwezig zal zijn, straks waarschijnlijk minder heftig dan nu. Volgens de Moderna-CEO zullen gezondheidsexperts continu moeten letten op nieuwe varianten van het virus. Finaal staat de farmaceutische industrie steeds aan de kassa.

De ganse corona-saga bevestigt helaas opnieuw het oude socialistische gezegde: in tijden van welvaart worden winsten geprivatiseerd en stijgen ze naar de toplaag, in tijden van crisis worden risico’s, schulden en verliezen gesocialiseerd en gedragen door de werkende klasse. De neoliberale mythe van ”trickle down”, is alleen waar in het geval van socialiserende verliezen. Het is verlies dat naar beneden sijpelt terwijl de parasitaire kapitalisten zich de rijkdom van de wereld toe-eigenen, vooral in tijden van grote crisis voor velen. Wat we maar al te vaak zien, is dat het kapitalistische systeem, net als een parasiet, mondiale hulpbronnen uitput en verslindt, waardoor de meerderheid aan het vechten is om toegang te krijgen tot basisbehoeften.

Complotdenken helpt ons als oppositiekrachten niet vooruit. Covid-19 is niet door de mens gecreëerd, ook niet door de Chinezen of de Russen. Het heeft zich echter wel planetair verspreid dankzij de mens. Het geglobaliseerd kapitalisme zorgt er voor dat steeds meer natuurlijke leefomgevingen worden vernietigd als gevolg van menselijke economische activiteit. De financiële macht van de agro-industrie enerzijds en toenemende vrijhandel (met bijhorende specialisatie) anderzijds bevordert wereldwijd landbouw op industriële schaal. Niet alleen verdwijnt hierdoor lokale zelfvoorziening (wat aanzet tot migratie) maar vindt ook grootschalige vernietiging plaats van natuurlijke leefgebieden voor mens en dier.

Crisistijd: hoogdagen voor samenzweringstheorieën

Virussen die vroeger eigen waren aan bepaalde geïsoleerde natuur die verstoken was van de menselijke aanwezigheid, komen nu ten gevolge van grootschalige ontbossing en zucht naar exotisme terecht in de wereldwijd georganiseerde menselijke voedselketen. De aanhoudende druk om resistentie tegen gekende ziektes bij vee en gewassen in industriële landbouw te verhogen (via krachtige medicatie, genetische manipulatie,…) draagt bij tot een snellere mutatie van virussen. De steeds snellere grootschalige massastromen aan mensen (massatoerisme, massamigratie, internationale arbeidsmobiliteit,…) en goederen die wereldwijd als gevolg van de kapitalistische globalisering plaatsvinden, dragen op hun beurt bij tot snellere verspreiding van virussen. Het bestaan van een wereldwijde hyperkapitalistische infrastructuur betekende dat het Covid-19 virus geen invloed had op een kleine, lokale bevolking, maar in plaats daarvan binnen enkele weken een wereldwijde crisis was geworden. Het hoeft geen betoog dat kleinschaligheid en korte keten inzake voedselvoorziening en landbouw hier deel uitmaken van een structurele oplossing.

Scenario’s genoeg over de economische gevolgen van de coronacrisis. De effecten worden verschillend ingeschat, maar finaal leiden alle scenario’s naar de roep om extra flexibiliteit vanwege personeel en meer besparingen op budgetten en dienstverlening. De enige reden dat de economie vooralsnog het hoofd boven water houdt, is de aanzienlijke overheidssteun. Deze is erop gericht de gevolgen van de recessie te beperken: zo min mogelijk bedrijven laten ten onder gaan en zo min mogelijk werkloosheid krijgen. Eens te meer worden gigantische hoeveelheden publieke middelen overgemaakt aan de private economie en dan nog is oplichterij vanwege deze laatste aan de orde van de dag: crimineel patronaat richt spookbedrijven op om onrechtmatig coronasteun binnen te rijven.

Ondertussen weegt de pandemie bijzonder zwaar op de gezondheidszorg. Een gezondheidszorg die reeds vele jaren voor de Covid-19 uitbraak kreunde onder liberale besparingsijver en het veralgemeend invoeren van marktfundamentalisme waarbij de gezondheidszorg niet langer haar zorgtaak laat primeren maar wel haar concurrentievermogen. De gevolgen zijn bekend: patiënten sneller ontslaan uit de ziekenhuizen, besparingen in personeel en dienstverlening, toename van flexibiliteit bij personeel, afbouw van de groeinorm (bedoeld om de vergrijzingskosten alsook de dure technologiekosten op te vangen), verhoging remgelden terwijl hoge ereloonsupplementen van specialisten blijven bestaan, aangroeiende wachtlijsten, dure behandelingen die als “arm makend” omschreven worden (kankerbestrijding),… Het resultaat is een gezondheidszorg die steeds meer op twee snelheden draait, op maat van de toenemende dualiteit in onze laatkapitalistische maatschappij. Ent daar een pandemie op en je krijgt de crisissituatie die we in gans West- en Zuid-Europa zien: een zorgsector die haar capaciteiten tot over het uiterste uitgerekt ziet: allerhande tekorten aan materiaal en financiële middelen, overwerkt personeel,…

Cubaanse medische brigade ‘Henry Reeve’: wereldwijd aangeboden bijstand, in schril contrast met de Europese kapot bespaarde gezondheidszorg

Corona werd zo een handig alibi om het jarenlange falen van het beleid achter te verstoppen. Dit staat in schril contrast met socialistische landen die wel over een goed uitgebouwde zorgsector beschikken en delegaties artsen en verzorgend personeel wereldwijd als helpende handen kunnen uitsturen. Het kapitalisme creëerde dan ook de perfecte voorwaarden voor de pandemie. De ideologie van het neoliberalisme ondermijnde de status, de doeltreffendheid en ook de basis van de middelen voor de staat. De gezondheidsdiensten, de sociale diensten, de onderwijsstelsels en de welzijnsstelsels zijn allemaal ondermijnd door 40 jaar neoliberalisme dat in het afgelopen decennium van bezuinigingen nog een versnelling hoger schakelde.

Bij dit alles kunnen we ons de vraag stellen waar de tolerantiedrempel ligt van de bevolking in gans West-Europa. De coronacrisis heeft er in de afgelopen maanden mee voor gezorgd dat het regime via de toepassing van de sanitaire maatregelen ook de smeulende volksopstand kon verzwakken in Italië en Frankrijk (Gilets Jaunes). Ook in ons land werd volkswoede voorlopig weg gekanaliseerd. Vormelijk nog meer dan voorheen richting sociale media en inhoudelijk andermaal richting woke discussies of de Amerikaanse presidentiële showbizz. Op die manier worden de twee fundamentele kwesties door het Belgisch regime en haar media uit het zonlicht gehouden: de volstrekte onwerkbaarheid van het Belgisch staatsapparaat enerzijds en de scherper wordende maatschappelijke ontevredenheid (met klassentegenstellingen) anderzijds. Het liberale regime brengt destabilisatie van de middenklasse die financieel wordt geraakt door de lockdown en de recessie van de reële economie (lokale waardeproducerende activiteit) ten voordele van de financiële economie (parasitaire winstgenererende activiteit). Van de verharding van -soms misplaatste- sanitaire maatregelen met het oog op de epidemiologische situatie, werd gebruik gemaakt om potentiële volkswoede in kaart te brengen. Soms misplaatst omdat er onvoldoende afweging werd gemaakt tussen het daadwerkelijke virusgevaar (en de mortaliteitsgraad ervan) enerzijds en de voorgestelde maatregelen anderzijds. Ondertussen worden censuur en uitsluiting van dissidente stemmen opgevoerd. Alles samen voldoende om elke mogelijke opstandige uitbarsting bij voorbaat te verzwakken, terwijl het protest in ons land in vergelijking met Frankrijk en Italië nog in de kinderschoenen stond.

Andreas Paul Weber – Im guten Glauben

Het regime zet nu in op vaccinatie in de hoop de crisis de baas te kunnen en het ongenoegen bij de bevolking te kunnen wegnemen. Zij ziet niet dat het probleem geen sanitaire, covid-19 gerelateerde basis heeft maar wel een culturele en sociaaleconomische. De lockdown-maatregelen brachten aan het licht hoeveel mensen zich eigenlijk opgelucht voelden. Een pak zorgen en stress viel van de schouders omdat de kapitalistische ratrace even tot stilstand of tot ernstige vertraging kwam. De lockdown bevestigde eigenlijk het kapitalisme als het échte virus. Het deel van de bevolking dat zich wel ernstig zorgen maakt en geen risicopatiënt is, doet dit niet omwille van Covid-19 maar over het inkomensverlies en de dreigende bestaansonzekerheid. Wanneer duidelijk zal worden dat de grootschalige vaccinatie de diepgaande maatschappelijke crisis niet zal oplossen terwijl het regime de sanitaire maatregelen wil aanhouden of nog verstrengen, zouden er wel eens een woelige maanden in het verschiet kunnen liggen. Tegen het kapitalisme-virus hebben we een vaccin nodig. En dat vaccin is een mengeling van volksnationale soevereiniteit, socialisme en respect voor échte diversiteit en traditie.